Cơ quan chưa trả lời bạn đọc 17.8.2023
Ngày 6.3, dưới sự bảo trợ của Tổng lãnh sự quán Đức tại TP.HCM, Merck Healthcare Việt Nam phối hợp cùng bác sĩ sản phụ khoa, tổ chức tọa đàm "Lựa chọn làm mẹ: Có con hay không có con". Tọa đàm nhằm thảo luận về thực trạng mức sinh giảm; tình trạng hiếm muộn, vô sinh; những thách thức mà phụ nữ gặp phải khi quyết định làm mẹ…Phó giáo sư - tiến sĩ Hoàng Thị Diễm Tuyết, Giám đốc Bệnh viện Hùng Vương, chia sẻ tại tọa đàm rằng không như trước đây, ngày nay nam nữ trong nước có xu hướng lập gia đình muộn; có gia đình rồi họ trì hoãn việc sinh con. Do nữ ngày nay tham gia nhiều hoạt động xã hội, muốn dành thời gian cho riêng mình để học tập, thăng tiến trong nghề nghiệp. Việc lập gia đình, có con trễ, là yếu tố nguy cơ dẫn đến hiếm muộn, vô sinh. Vì sau tuổi 35 buồng trứng suy giảm dần - yếu tố gây hiếm muộn, vô sinh; nữ ở lứa tuổi này, khi có thai thì tỷ lệ sẩy thai cũng cao hơn.Ngoài lập gia đình và có con muộn, theo Phó giáo sư - tiến sĩ Diễm Tuyết, áp lực đủ thứ từ công việc, cuộc sống, thu nhập, ô nhiễm môi trường, ăn uống... cũng là những yếu tố liên quan đến hiếm muộn, vô sinh. Những yếu tố vừa nêu, cũng ảnh hưởng làm giảm chất lượng và số lượng tinh trùng - minh chứng qua xét nghiệm trong thực tế ở các cặp vợ chồng điều trị hiếm muộn, vô sinh.Có nhiều cặp vợ chồng "chạy sô" nhiều quá (làm 2-3 việc trong cùng ngày để kiếm thêm thu nhập) khiến việc gần gũi, tần suất quan hệ vợ chồng ít đi nên cũng giảm khả năng có thai.Phó giáo sư - tiến sĩ Hoàng Thị Diễm Tuyết cũng cho biết thêm, ghi nhận thực tế cho thấy tình trạng hiếm muộn có con ngày càng gặp nhiều hơn ở những cặp vợ chồng trẻ (dưới 30 tuổi).Hiện nay, tỷ lệ hiếm muộn vô sinh chung trên thế giới là khoảng 10%; còn ở Việt Nam tỷ lệ này dao động từ 7 - 10% ở các cặp vợ chồng.Mức sinh cũng là vấn đề được các chuyên gia chia sẻ tại buổi tọa đàm. Theo đó, các chuyên gia cho rằng tình trạng giảm sinh có nhiều nguyên nhân, như: Gia tăng áp lực công việc, cuộc sống; chi phí nuôi con tăng nên các cặp vợ chồng ngại sinh con; ngày nay còn có xu hướng độc thân, hay không muốn có con; việc phụ nữ được tạo điều kiện học tập, phát triển, tham gia các hoạt động xã hội; cơ hội tiếp cận, sử dụng thuốc tránh thai tăng… cũng tác động đến tỷ lệ sinh con.Tiến sĩ Josefine Wallat, Tổng Lãnh sự quán Đức tại TP.HCM, chia sẻ, ở Đức đã phải đối mặt với tình trạng tỷ lệ sinh giảm trong nhiều năm, dẫn đến dân số già hóa, lực lượng lao động ngày càng thu hẹp. Điều này ảnh hưởng (tiêu cực) đến sự thịnh vượng của đất nước và làm cho việc chăm sóc người cao tuổi trở nên khó khăn hơn… Còn Phó giáo sư - tiến sĩ Hoàng Thị Diễm Tuyết cho biết, mức sinh trên thế giới và tại Việt Nam ngày càng giảm dần. Mức sinh bình quân của phụ nữ Việt Nam vào năm 2009 là 2,03 con/phụ nữ; nhưng đến năm 2024 chỉ còn 1,91 con/phụ nữ (riêng tại TP.HCM chỉ 1,3 con/phụ nữ) - con số này thấp hơn mức sinh thay thế của thế giới là 2,1 con/phụ nữ. Mức sinh thay thế nghĩa là khi cặp vợ chồng (bố, mẹ) mất đi thì có 2 người con thay thế.Hiện có 50% quốc gia có mức sinh thấp hơn mức sinh thay thế; ước tính đến năm 2050 sẽ là 77% quốc gia. Để cải thiện mức sinh, các chuyên gia cho rằng, cần có sự chung sức của cả xã hội - từ các cặp vợ chồng, gia đình; chính sách phúc lợi, hỗ trợ tài chính về thai sản, điều trị hiếm muộn, vô sinh; kéo dài thời gian nghỉ sinh…Thái Lan muốn thu thuế du khách quốc tế 200.000 đồng
Giá cà phê arabica của Brazil cũng tăng mạnh. Kỳ hạn tháng 7 tăng tới 253 USD lên 5.683 USD/tấn, tháng 9 tăng 31,9 USD lên 5.302 USD/tấn, tháng 12 tăng 188,1 USD lên 5.418 USD/tấn.
Ăn uống kiểu này không tốt cho 'bản lĩnh đàn ông'
Ngày 20.3 hằng năm được Liên Hợp Quốc chọn làm ngày Quốc tế hạnh phúc. Đây là ngày đặc biệt - ngày xuân phân, ngày mặt trời gần như chiếu thẳng vào xích đạo nên độ dài ngày và đêm bằng nhau. Từ đó ngày Quốc tế hạnh phúc có thông điệp: Cân bằng và hài lòng là một trong những chìa khóa để hạnh phúc.Thông tin trên website dayofhappiness.net cho biết, chủ đề của ngày Quốc tế hạnh phúc năm nay là Chăm sóc và Chia sẻ, nhắc nhở chúng ta rằng hạnh phúc lâu dài đến từ việc chăm sóc lẫn nhau, cảm thấy được kết nối và trở thành một phần của điều gì đó lớn lao hơn. Nhân dịp này PV Thanh Niên trò chuyện với một số nhân vật xoay quanh từ: Hạnh phúc. Khoảnh khắc con trai Thiên Phước giành huy chương tại giải thể thao người khuyết tật, ông Hồ Tuấn Nghĩa (63 tuổi, Q.Tân Phú) không kìm được giọt nước mắt hạnh phúc. Với ông, đó là minh chứng cho quyết định đúng đắn khi nghỉ hưu sớm, toàn tâm đồng hành cùng con. Thiên Phước mắc hội chứng Down, dù đã 27 tuổi nhưng nhận thức chỉ như đứa trẻ lên 10. Ngày con trai còn nhỏ, hai vợ chồng ông đã đi đến một quyết định rất day dứt là không sinh thêm con để dành hết tình yêu thương cho Phước. Ông Nghĩa sợ, nếu mình sinh thêm một đứa con bình thường, khỏe mạnh, mọi yêu thương và ưu tiên sẽ dành cho đứa trẻ đó thì Phước sẽ chịu thiệt thòi.Với vợ chồng ông Nghĩa, hạnh phúc đơn giản lắm. Đó là những biểu hiện tình cảm của Thiên Phước, thể hiện tình yêu thương bằng lời nói như: "Con thương ba, con thương mẹ". Hay khi thấy ba mẹ bị bệnh, Phước đến bên ôm chặt: "Bệnh hả, đau hả, cố lên nhé! Không sao đâu!".Giờ đây, khi mái đầu hoa râm, đôi vợ chồng già cũng tiếc khi đã không sinh thêm con, để đứa em đó sau này có thể thay mặt ông bà chăm sóc cho anh trai của mình. "Nhưng lựa chọn nào cũng có cái giá của nó, Phước đang sống, trưởng thành bằng tất cả những yêu thương và niềm tin tuyệt đối mà vợ chồng tôi đã dành trao…", ông Nghĩa nói.Còn với y tá Châu Thành Toàn (42 tuổi, ngụ Q.Gò Vấp), trưởng nhóm tình nguyện SV07, trực thuộc Hội chữ thập đỏ tỉnh Sóc Trăng. Người đã tổ chức cả ngàn chương trình thiện nguyện cho người yếu thế trong 27 năm qua quan niệm: "Hạnh phúc riêng của mỗi người sẽ trở nên ý nghĩa hơn khi giúp cho nhiều người, cho một tập thể cũng được hạnh phúc". Theo anh Toàn, mỗi người có một định nghĩa riêng về hạnh phúc, xuất phát từ những cảm xúc, năng lượng cá nhân nhưng không nằm ngoài quy luật tất yếu của cuộc sống đó là nhân - quả, tức, có gieo mầm mới có thu hoạch. Hạnh phúc là một quá trình thực hành trong mỗi khoảnh khắc cuộc sống, không có hạnh phúc từ trên trời rơi xuống.Anh Toàn cho rằng, đừng đợi đến khi gặp khó khăn, biến cố mới nhận ra giá trị của hạnh phúc. Anh Toàn biết ơn những gì mình đang có và thấy hạnh phúc, từ sức khỏe, gia đình, bạn bè, đến những điều nhỏ bé như một bữa ăn ngon, một lời động viên. "Hạnh phúc của tôi là trân trọng những gì hiện hữu, như: một nụ cười, một đôi mắt sáng, vài ngàn lẻ bỏ ống heo để cuối năm gom được thêm vài triệu đồng làm thiện nguyện. Điều đó khác với khi bạn không thể nhìn thấy ánh sáng và bạn thấy hạnh phúc khi mình lại nhìn thấy ánh sáng. Hay bạn có vài ngàn lẻ để bỏ ống heo làm thiện nguyện nhưng lại than thở rằng ước gì tôi có nhiều tiền để giúp đời", anh Toàn nói.Bác sĩ Nguyễn Phương, hiện là quản lý Y khoa cho 1 đơn vị tiêm chủng VNVC cho rằng: "Hạnh phúc có thể giải thích từ góc độ khoa học. Có một loại hormone tên là endorphin. Hormone này hoạt động và có tác động đến cảm giác hạnh phúc, chúng ta ai cũng cũng có thể thực hành để kích thích nó một cách tự nhiên". Bác sĩ Phương chia sẻ, endorphin là một loại neuropeptide (chất truyền tin hóa học được tạo thành từ các chuỗi axit amin nhỏ được tổng hợp và giải phóng bởi các tế bào thần kinh) do hệ thần kinh trung ương và tuyến yên tiết ra. Nó có chức năng chính là giảm đau và tạo cảm giác dễ chịu. Điều đặc biệt là endorphin được sản sinh trong cả hai tình huống, đó là:Khi vận động thể chất (chạy bộ, tập thể thao, nhảy múa, yoga…): giúp tạo ra cảm giác sảng khoái, vui vẻ, hưng phấn. Người chạy bộ thường gọi là "runner's high" - cảm giác hưng phấn khi chạy. Hoặc khi cơ thể trải qua căng thẳng hoặc đau đớn, ví dụ chấn thương, sinh con, hóa trị…): giúp giảm đau, tạo cảm giác an thần để giúp con người đối phó với tình huống khó khăn. Endorphin không chỉ giúp tạo cảm giác hạnh phúc, mà còn giúp chúng ta chịu đựng nỗi đau, vượt qua nghịch cảnh một cách bền bỉ hơn.Vì thế, hạnh phúc không chỉ là một trạng thái tinh thần, mà còn liên quan đến những phản ứng sinh học trong cơ thể. Khi chúng ta chủ động tập luyện, chăm sóc bản thân và kết nối với người khác, thì đang tạo điều kiện cho cơ thể tiết ra những hormone tích cực, tạo cảm thấy vui vẻ và tràn đầy năng lượng. Đó là lý do tại sao những người gặp khó khăn nhưng bắt đầu tập luyện thể thao lại "cảm thấy tốt hơn", đó không phải là cảm tính mà thực sự có cơ sở khoa học.Nó giống như một "liệu pháp tự nhiên" giúp họ hồi phục từ bên trong. Không những thế, tập luyện còn còn kích thích sản sinh serotonin, dopamine và oxytocin – những chất quan trọng trong việc duy trì tinh thần tích cực và cảm giác hạnh phúc. Bác sĩ Phương từng mắc đa u tủy đầu năm 2021, phải hóa trị và ghép tủy, điều trị trong 2 năm và bắt đầu hành trình phục hồi từ bằng cách tập luyện chạy bộ. Dưới góc nhìn của một bác sĩ, một người từng chiến đấu với bệnh hiểm nghèo, và tập chạy bộ, trải nghiệm của bác sĩ Phương về mối liên hệ giữa nỗi đau và hạnh phúc thông qua chạy bộ có lẽ đặc biệt hơn bất kỳ ai hết.Khi chạy, cơ thể sản sinh endorphin, giúp giảm đau và tạo cảm giác hưng phấn. Nhưng endorphin chỉ xuất hiện khi bạn đã chạy qua vùng khó chịu ban đầu – nghĩa là bạn phải chấp nhận đau đớn trước khi có được hạnh phúc.Nó giống như một cơ chế sinh học, là một quá trình mô phỏng sự sống còn: đau đớn, kiên trì, chịu đựng, rồi sau đó là cảm giác giải thoát. Điều này nó cũng giống như hành trình bác sĩ vượt qua bệnh tật. Sau mỗi lần hóa trị, sau những cơn đau và mệt mỏi là khoảnh khắc bình yên khi cơ thể hồi phục. Chạy bộ giúp bác sĩ Phương trực tiếp trải nghiệm quy luật này mỗi ngày, qua từng buổi chạy. "Những ngày đầu tiên khi tôi tập chạy sau chuỗi tháng ngày nằm viện, mỗi bước chân đều đi kèm đau đớn, cơ thể vẫn yếu, phổi chưa quen với nhịp thở, tim đập gấp gáp khi cố gắng hoàn thành một vòng công viên. Nhưng chính sự đau đớn đó lại là minh chứng rằng tôi còn sống, còn có cơ hội để thay đổi. Tôi nhận ra rằng hạnh phúc không phải là sự vắng mặt của nỗi đau, mà là cách ta đối diện và vượt qua nó, nữ bác sĩ nói.Bác sĩ Nguyễn Phương chia sẻ cách thực hành giúp kích thích endorphin để tạo cảm giác hạnh phúc một cách tự nhiên. - Tập thể dục thường xuyên: Không nhất thiết phải chạy marathon, chỉ cần đi bộ nhanh 20-30 phút mỗi ngày cũng giúp cơ thể sản sinh endorphin. - Tận hưởng thiên nhiên: Đi bộ ngoài trời, tiếp xúc ánh nắng mặt trời giúp tăng serotonin, góp phần tạo cảm giác hạnh phúc. - Thiền và hít thở sâu: Yoga và thiền giúp cơ thể thư giãn, điều hòa hormone, đặc biệt là giảm cortisol (hormone căng thẳng). - Cười nhiều hơn: Khi cười, cơ thể cũng tiết ra endorphin, giúp cho mọi người cảm thấy vui vẻ, thư giãn hơn. - Làm việc tốt, giúp đỡ người khác: Các hoạt động thiện nguyện cũng giúp tăng oxytocin, tạo cảm giác gắn kết và hạnh phúc. Kỷ lục gia về thiện nguyện Châu Thành Toàn bổ sung thêm hạnh phúc còn đến từ việc thực hành sự biết ơn. Không chỉ biết ơn khi được giúp đỡ, mà biết ơn cả những gì hiện hữu.
Trong thời gian nằm điều trị bệnh phổi tại Bệnh viện đa khoa Tâm Anh TP.HCM, ông T. xuất hiện triệu chứng tiểu khó, tiểu lắt nhắt, tức và chướng bụng. Bác sĩ chuyên khoa 1 Phan Trường Nam, Khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa, siêu âm ghi nhận thận phải của người bệnh có khối u, đường kính 3,5 cm. Kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT) xác định ung thư ở giai đoạn khu trú, chưa xâm lấn sâu vào thận và chưa lan ra các vùng quanh thận.Theo bác sĩ Nam, phẫu thuật nội soi cắt trọn khối u, bảo tồn thận là phương án điều trị tối ưu cho trường hợp này. Ông T. được tầm soát kỹ các nguy cơ phát sinh biến cố hô hấp, chảy máu nhiều… do tiền sử nhiều lần cấp cứu, điều trị hồi sức tích cực (ICU) vì bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, mắc thêm bệnh mạch vành, đang sử dụng thuốc chống đông máu.Bác sĩ Nam lựa chọn nội soi qua đường hông lưng nhằm giảm áp lực lên ổ bụng, giảm tác động đến phổi của người bệnh, hạn chế nguy cơ phát sinh biến cố hô hấp trong quá trình phẫu thuật. Quan sát trên màn hình nội soi, ê kíp phối hợp bóc tách, tiếp cận khối u thận. Sau khoảng 180 phút, u được lấy ra ngoài. 3 ngày sau ca mổ, ông T. phục hồi nhanh, không đau, có thể đi lại bình thường và được xuất viện.Theo bác sĩ Nam, trong các loại ung thư thận, ung thư biểu mô tế bào thận như trường hợp ông T. phổ biến nhất, chiếm khoảng 90-95% trường hợp.Ung thư thận giai đoạn đầu ít xuất hiện triệu chứng, người bệnh thường chỉ tình cờ phát hiện nhờ siêu âm bụng khi khám sức khỏe. Một số trường hợp gặp tình trạng tiểu máu, đau tức hông lưng (có khối u) hay có thể sờ thấy khối u.Một số dấu hiệu cảnh báo ung thư thận như mệt mỏi, chán ăn, sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân, tăng huyết áp… Khi người bệnh có biểu hiện đau nhức xương, ho dai dẳng, khả năng ung thư đã ở giai đoạn muộn, tế bào ung thư di căn sang các cơ quan khác.Bác sĩ Nam khuyến cáo người có những triệu chứng nêu trên cần đến bệnh viện khám để phát hiện bệnh sớm. Nếu ung thư đã tiến triển, xâm lấn sâu, ngoài cắt toàn bộ quả thận chứa khối u, người bệnh có thể cần điều trị hỗ trợ như hóa trị, xạ trị, liệu pháp nhắm trúng đích… Để giảm nguy cơ mắc ung thư thận, chúng ta cần tránh hút thuốc lá, duy trì cân nặng phù hợp, kiểm soát cao huyết áp và tiểu đường (nếu có), hạn chế tiếp xúc với các hóa chất độc hại, khám sức khỏe định kỳ.
Từ chuyện thi toán ngồi… vẽ tranh: Người trẻ hạnh phúc vì được sống với đam mê
Quan điểm này đã lan rộng sang châu Âu, gây khó khăn cho tham vọng toàn cầu của Huawei. Tuy nhiên, một nghiên cứu gần đây của Strand Consult cho thấy Huawei vẫn đang duy trì sự hiện diện mạnh mẽ trong hạ tầng 5G tại châu Âu.Mặc dù sự hiện diện của Huawei đã giảm dần trong những năm qua nhưng vẫn ở mức đáng kể bất chấp các khuyến nghị từ Liên minh châu Âu (EU). Theo nghiên cứu được công bố bởi Light Reading, khoảng một phần ba số thành phố 5G ở 32 quốc gia EU vẫn đang sử dụng công nghệ của Huawei. Tình hình này dường như không có dấu hiệu giảm kể từ quý 2/2022.Điều này cho thấy, mặc dù EU đã khuyến nghị hạn chế việc sử dụng thiết bị của các nhà cung cấp Trung Quốc, nhiều chính phủ vẫn chưa thực hiện các biện pháp cụ thể. Strand Consult dự đoán vào cuối thập kỷ này, các công ty Trung Quốc vẫn có sự hiện diện đáng kể trong hạ tầng viễn thông EU, với thị phần của Huawei dự kiến sẽ đạt khoảng 29% vào năm 2028, giảm từ 36% vào giữa năm 2022 và 32% vào cuối năm 2024.Một trong những lý do chính khiến các nhà mạng tại EU tiếp tục phụ thuộc vào thiết bị của Huawei là mức giá cạnh tranh hơn so với các đối thủ Bắc Âu như Nokia và Ericsson. Mặc dù có những lo ngại về khả năng gián điệp từ thiết bị của Huawei, công ty này đã nhiều lần bác bỏ các cáo buộc và khẳng định sản phẩm của họ không có "cửa hậu".Ngay cả khi sự hiện diện của các công ty Trung Quốc trong hạ tầng viễn thông EU giảm đáng kể trong thời kỳ 4G, họ vẫn chiếm khoảng một nửa thị trường với Huawei vẫn giữ vị thế quan trọng trong lĩnh vực 5G tại khu vực này.
